Hoe werkt een WIA uitkering precies en voor wie is het bedoeld?
De WIA staat voor Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen en biedt financiële ondersteuning aan mensen die door ziekte beperkt zijn in hun mogelijkheden om te werken. De wet WIA vervangt sinds 2006 de WAO en richt zich expliciet op wat je nog wél kunt, in plaats van alleen te kijken naar wat niet meer mogelijk is.
Hoe werkt een WIA uitkering?
De WIA kent twee verschillende uitkeringsvormen die elk een specifieke doelgroep bedienen.
- De WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) is bedoeld voor mensen met een arbeidsongeschiktheid tussen 35% en 80%, of voor mensen met meer dan 80% arbeidsongeschiktheid die nog goede kansen hebben op herstel. Deze regeling moedigt werkhervatting aan door werk en uitkering te combineren.
- De IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is daarentegen bestemd voor mensen met 80% tot 100% arbeidsongeschiktheid die weinig tot geen kans hebben op herstel. Dit betreft volledige en permanente arbeidsongeschiktheid, waarbij het traject korter is om sneller tot een uitkering te komen.
De IVA uitkering richt zich op werknemers in loondienst die door aandoeningen zoals chronische ziektes, psychiatrische problemen of lichamelijke beperkingen niet meer hun oorspronkelijke werk kunnen uitvoeren. Ook mensen met progressieve aandoeningen zoals Parkinson, MS, EDS of reuma vallen onder deze regeling.
Hoe kom je in aanmerking voor een WIA uitkering?
Je komt in aanmerking voor een WIA uitkering wanneer je minimaal 104 weken (twee jaar) onafgebroken ziek bent geweest en je restverdiencapaciteit door ziekte of handicap is verminderd tot maximaal 65% van je Sv-loon voorafgaand aan je ziekmelding. Deze periode van 104 weken heet de wachttijd, waarin je werkgever minimaal 70% van je brutoloon moet doorbetalen.
Tijdens de wachttijd moet je actief meewerken aan re-integratie. Dit betekent dat zowel jij als je werkgever inspanningen moeten leveren om je terugkeer naar werk mogelijk te maken. Het UWV controleert of deze inspanningen voldoende zijn geweest voordat je arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld.
Het UWV stuurt je automatisch een informatiebrief na 88 weken ziekteverzuim. Hierin staat wanneer je de WIA-aanvraag moet indienen. Je hebt een DigiD nodig om het aanvraagformulier online in te vullen. Bij de aanvraag moet je gegevens verstrekken over je werkgevers van de afgelopen vijf jaar, je opleiding, gevolgde cursussen, de talen die je spreekt en of je een rijbewijs hebt.
Wanneer kun je vervroegd een WIA-uitkering aanvragen?
In uitzonderlijke situaties kun je vervroegd een WIA-uitkering aanvragen. Dit kan tussen 3 en 68 weken na je ziekmelding, als een bedrijfsarts vaststelt dat herstel niet meer mogelijk is en je minder dan 20% van je oude loon kunt verdienen.
Deze vervroegde aanvraag staat ook wel bekend als de vervroegde IVA-aanvraag, omdat het vaak gaat om situaties waarin volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid wordt verwacht.
Let op: je kunt slechts één keer vervroegd een WIA-aanvraag doen. Wordt deze afgewezen? Dan kun je later alsnog een reguliere WIA-aanvraag indienen.
Wat gebeurt er tijdens het WIA keuringsproces?
De WIA-aanvraagprocedure start met een controle van het re-integratieverslag dat jij en je werkgever hebben opgesteld. Het UWV beoordeelt of jullie voldoende inspanningen hebben geleverd om je terugkeer naar werk te bevorderen. Ontvang je een Ziektewet-uitkering? Dan sla je deze stap over, omdat het UWV jouw re-integratie al heeft begeleid.
Stap 1: Medische beoordeling – gesprek met de verzekeringsarts
Daarna volgt een medische beoordeling door een verzekeringsarts van het UWV. Deze onderzoekt je lichamelijke en psychische gezondheid en de invloed daarvan op je functioneren. Het onderzoek kan bestaan uit een lichamelijk onderzoek en het invullen van gezondheidsvragenlijsten. De verzekeringsarts stelt een Functionele Mogelijkheden Lijst (FML) op waarin je beperkingen worden vastgelegd.
Stap 2: Beoordeling arbeidsvermogen – gesprek met arbeidsdeskundige
Heb je nog benutbare mogelijkheden? Dan volgt een gesprek met een arbeidsdeskundige. Deze beoordeelt welk werk je nog kunt doen, rekening houdend met je opleiding, werkervaring en beperkingen. De arbeidsdeskundige bepaalt of passend werk je 65% of minder van je oude salaris zou opleveren.
IVA-uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid
Kun je helemaal niet meer werken, nu of in de toekomst? Dan is een gesprek met de arbeidsdeskundige niet nodig en kom je meestal direct in aanmerking voor een IVA-uitkering op medische gronden.
Het hele proces duurt gemiddeld enkele maanden. Binnen twee weken na je aanvraag ontvang je een bevestiging van het UWV.
Hoe berekent het UWV de hoogte van je WIA-uitkering?
De hoogte van je WIA-uitkering hangt af van je gemiddelde maandinkomen vóór je ziekmelding. Het UWV berekent dit door je loon vóór loonheffingen in het jaar vóór je ziekmelding te nemen en te delen door twaalf. Dit bedrag vormt de basis voor zowel de WGA als de IVA-uitkering.
Heb je meerdere werkgevers gehad? Dan telt het UWV al je lonen bij elkaar op.
Wat is een IVA-uitkering en hoe hoog is deze?
IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. Ben je volledig én duurzaam arbeidsongeschikt? Dan ontvang je via de IVA-uitkering 75% van je gemiddelde maandinkomen, tot aan je AOW-leeftijd.
Wat gebeurt er na de loongerelateerde fase van de WGA-uitkering?
Na afloop van de loongerelateerde fase kun je één van de volgende uitkeringen krijgen:
- Loonaanvullingsuitkering (LAU): Als je minstens 50% van je vastgestelde arbeidsvermogen (restverdiencapaciteit) benut.
- Vervolguitkering (VVU): Als je minder dan 50% van je restverdiencapaciteit verdient. Deze uitkering is gebaseerd op het minimumloon, waardoor je inkomen meestal flink daalt.
Werken naast je uitkering
Werk je naast je uitkering? Dan wordt je uitkering gekort. Toch loont werken altijd: de combinatie van werk en uitkering levert meer op dan alleen werken of alleen een uitkering.
Wat zijn je rechten en plichten tijdens een WIA traject?
Een belangrijk recht tijdens een WIA traject is het recht op bezwaar en beroep als je het niet eens bent met een beslissing van het UWV. Je hebt zes weken de tijd om bezwaar aan te tekenen na ontvangst van elke beslissing. Ook heb je recht op inzage in je dossier en op een toelichting van de beslissing.
Tegenover deze rechten staan ook belangrijke plichten. Je moet meewerken aan het beoordelingsproces, alle gevraagde informatie verstrekken en op tijd verschijnen bij afspraken. Ook moet je wijzigingen in je situatie direct melden aan het UWV, zoals veranderingen in je gezondheid, werk of woonadres.
Verplichtingen bij een WGA-uitkering
Als je een WGA-uitkering ontvangt, ben je verplicht mee te werken aan re-integratie volgens het plan dat het UWV samen met jou opstelt. Dit kan onder andere betekenen dat je:
- Sollicitatieactiviteiten moet ondernemen.
- Cursussen of trainingen volgt om je inzetbaarheid te vergroten.
- Proefplaatsingen accepteert om werkervaring op te doen.
Het is belangrijk om deze afspraken na te komen. Niet-naleving kan gevolgen hebben voor je uitkering, zoals een verlaging of zelfs stopzetting.
Waarom kiezen voor onze WIA-begeleiding?
Een WIA-traject is vaak complex en emotioneel zwaar, zeker bij chronische aandoeningen. Wij begrijpen hoe overweldigend dit proces kan zijn. Daarom bieden wij gespecialiseerde begeleiding gedurende het volledige WIA-traject – van je ziekmelding tot en met een eventuele bezwaarprocedure.
Onze kracht? Een unieke combinatie van professionele expertise en persoonlijke ervaring met chronische aandoeningen. Zo zorgen wij ervoor dat je niet alleen staat in dit belangrijke proces, maar dat je elke stap zet met vertrouwen en duidelijkheid.
Zet de eerste stap richting gemoedsrust en zekerheid met een GRATIS intakegesprek voor persoonlijke en deskundige begeleiding.
