Wat is de WIA en hoe helpt deze regeling mensen met Parkinson?
De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) is een inkomensverzekering die bescherming biedt wanneer je door Parkinson niet meer of niet meer volledig kunt werken.
De WIA kent twee soorten uitkeringen: de WGA‑uitkering voor mensen die gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn en de IVA‑uitkering voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, bijvoorbeeld bij een medisch stabiele of verslechterende situatie.
Bij Parkinson is de progressieve aard van de aandoening belangrijk voor de WIA‑beoordeling. Het UWV kijkt daarbij niet alleen naar je huidige beperkingen, maar ook naar de verwachte ontwikkeling van je ziekte. Dit betekent dat je bij een WIA‑aanvraag in een vroege fase van de diagnose mogelijk eerst in aanmerking komt voor een WGA‑uitkering, en pas later voor een IVA‑uitkering als je situatie verder verslechtert.
De WGA‑uitkering bedraagt na de eerste twee maanden 70% van het oude loon en is gericht op het stimuleren van arbeidsparticipatie binnen de resterende mogelijkheden. De IVA‑uitkering ligt hoger, namelijk 75% van het oude loon, en biedt meer inkomenszekerheid wanneer verwacht wordt dat iemand niet meer dan 20% van het oude loon kan verdienen.
Voor beide uitkeringen geldt dat rekening wordt gehouden met ziektebeelden zoals Parkinson, waarbij sprake kan zijn van wisselende klachten en uiteenlopende effecten van medicatie.
Wanneer kun je als Parkinsonpatiënt een WIA‑uitkering aanvragen?
Bij aandoeningen zoals Parkinson is de timing van een WIA‑aanvraag extra belangrijk. Parkinson verloopt progressief, waardoor het arbeidsvermogen vaak geleidelijk afneemt. In de beginfase kan werken nog (deels) mogelijk zijn, terwijl dit op termijn steeds lastiger wordt. Een te vroege of juist te late aanvraag kan daardoor grote gevolgen hebben voor de beoordeling door het UWV en voor de uiteindelijke uitkering. Tijdige en goed onderbouwde keuzes zijn daarom essentieel.
Normaal gesproken kun je een WIA‑aanvraag doen tussen week 88 en 93 na je eerste ziektedag. In sommige situaties is het mogelijk om eerder een aanvraag te doen. Dat kan alleen als duidelijk is dat je blijvend minder dan 20% van je oude inkomen kunt verdienen en dat je gezondheid niet meer zal verbeteren, maar stabiel blijft of verder achteruitgaat.
Werk je nog in betekenisvolle mate, dan is een vervroegde WIA‑aanvraag meestal nog niet mogelijk. In dat geval volgt de aanvraag op het gebruikelijke moment, tussen week 88 en 93. Samen met je bedrijfsarts en eventueel een deskundige kun je bekijken wat voor jouw situatie het juiste moment is.
De 104‑wekenregel: loondoorbetaling, ontslagbescherming en re‑integratie
Voor werknemers met Parkinson geldt in beginsel de 104‑wekenregel op grond van de Wet verbetering poortwachter. Dit houdt in dat de werkgever gedurende de eerste 104 weken van ziekte verplicht is het loon (gedeeltelijk) door te betalen, doorgaans minimaal 70% van het loon. In deze periode geldt tevens een ontslagbescherming bij ziekte: de arbeidsovereenkomst mag niet worden beëindigd wegens arbeidsongeschiktheid.
Daarnaast rust op zowel werkgever als werknemer een wettelijke re‑integratieverplichting. Gezamenlijk moet worden onderzocht welke mogelijkheden er zijn om (aangepast) werk te blijven verrichten. Daarbij ligt de focus eerst op passend werk binnen de eigen functie of organisatie (eerste spoor). Als dat niet haalbaar blijkt, wordt gekeken naar mogelijkheden bij een andere werkgever (tweede spoor).
Het indienen van een vervroegde WIA‑aanvraag verandert niets aan deze verplichtingen. Ook bij een aanvraag vóór het einde van de wachttijd blijven de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever en de ontslagbescherming volledig van kracht tot het einde van de 104 weken.
Wanneer een vervroegde WIA‑aanvraag wordt toegekend, eindigen formeel de re‑integratieverplichtingen. Tegelijkertijd ontstaat duidelijkheid over het recht op een WIA‑uitkering en over de hoogte daarvan. Gezien de toenemende achterstanden bij het UWV wordt de vervroegde WIA‑aanvraag in de praktijk steeds vaker overwogen door werknemers met een chronische en progressieve aandoening, zoals Parkinson.
WIA hulp en vervroegde WIA‑aanvraag
Voor mensen met een chronisch progressieve aandoening zoals Parkinson, Alzheimer, EDS of MS kan werken al snel niet meer haalbaar zijn. In dat geval kun je vanaf week 3 een vervroegde WIA‑ of IVA‑aanvraag indienen. Dit is bedoeld voor mensen zonder herstelperspectief.
Voordelen vervroegde (IVA) WIA‑aanvraag:
- Sneller duidelijkheid over je toekomst
- Geen re‑integratieverplichtingen
- Mogelijk eerder een IVA‑uitkering
Bij een vervroegde aanvraag moet vroeg vaststaan dat herstel niet meer mogelijk is. De bedrijfsarts onderbouwt dit met medische informatie van je behandelaar.
De procedure kan ingewikkeld zijn, zeker bij geheugen‑ of concentratieproblemen.
Tips WIA-aanvraag:
- Verzamel medische informatie op tijd
- Neem de tijd voor formulieren
- Bereid je voor op gesprekken met de UWV‑arts en arbeidsdeskundige
Ondersteuning door een partner of mantelzorger kan waardevol zijn, maar let op overbelasting. Professionele begeleiding kan jou helpen én je mantelzorger ontlasten.
Hoe verloopt het WIA-beoordelingsproces voor mensen met Parkinson?
Het UWV beoordeelt binnen 8 weken na je volledige aanvraag of je recht hebt op een WIA-uitkering. Bij Parkinson kan dit proces complexer zijn vanwege de neurologische aard van de aandoening, waardoor de termijn soms wordt verlengd voor aanvullend onderzoek.
De beoordeling bestaat uit verschillende stappen. Een verzekeringsarts onderzoekt je medische situatie en maakt een Functionele Mogelijkhedenlijst (FML). Deze lijst beschrijft wat je nog wel en niet kunt doen ondanks je Parkinson. Denk aan fysieke beperkingen door tremor, stijfheid of balansproblemen, maar ook cognitieve aspecten zoals concentratieproblemen.
Vervolgens bepaalt een arbeidsdeskundige hoeveel je nog kunt verdienen met je resterende mogelijkheden. Bij Parkinson wordt rekening gehouden met:
- Wisselende symptomen door medicatie-effecten
- Vermoeidheid en energieniveau
- Motorische beperkingen
- Cognitieve veranderingen
- De progressieve aard van de aandoening
Belangrijke documenten zijn je medische dossier, rapportages van je neuroloog en eventuele re-integratieverslagen van je werkgever. Zorg dat alle informatie over je Parkinsonsymptomen en hun impact op je werk goed gedocumenteerd is.
Zet de eerste stap richting rust en zekerheid
Deskundige begeleiding geeft niet alleen rust,
maar vergroot ook de kans op een voorspoedige procedure bij het UWV.
Welke ondersteuning is er tijdens het WIA-traject voor Parkinsonpatiënten?
Tijdens het WIA-traject kun je verschillende vormen van ondersteuning krijgen. Het UWV Werkbedrijf biedt hulp bij werkhervatting als je een WGA-uitkering krijgt, tenzij je werkgever eigenrisicodrager is. Deze ondersteuning kan bestaan uit sollicitatietraining, vaardigheidscursussen en bemiddeling naar passend werk.
Begeleiding tijdens het WIA-traject is vooral belangrijk bij chronisch progressieve aandoeningen zoals Parkinson. Je hebt recht op professionele ondersteuning bij het invullen van formulieren, de voorbereiding op gesprekken met het UWV en begeleiding tijdens medische keuringen. Weigering van re-integratieactiviteiten kan leiden tot verlaging of stopzetting van je uitkering.
Specifieke ondersteuning voor Parkinsonpatiënten omvat:
- Verzuimbegeleiding aangepast aan neurologische symptomen
- Juridische ondersteuning bij bezwaarprocedures
- Re-integratietrajecten die rekening houden met wisselende symptomen
- Begeleiding door ervaringsdeskundigen die Parkinson kennen
- Financiële planning voor de overgang naar een uitkering
Als je het niet eens bent met de WIA-beslissing, kun je binnen 6 weken bezwaar maken. Ook is herbeoordeling mogelijk als je situatie verandert. Sinds 2022 evalueert het UWV regelmatig WGA-uitkeringen van mensen die 80-100% arbeidsongeschikt zijn om te kijken of overgang naar IVA mogelijk is.
WIA hulp Parkinson met UwVerzuimregisseur
Wij bieden gespecialiseerde begeleiding voor mensen met Parkinson tijdens het volledige WIA-traject. Ons team bestaat uit geregistreerde arbeidsdeskundigen en ervaringsdeskundigen die zelf chronisch progressieve aandoeningen hebben, waardoor we jouw situatie echt begrijpen.
Onze WIA-begeleiding voor Parkinsonpatiënten omvat:
- Persoonlijke één-op-éénbegeleiding aangepast aan jouw specifieke Parkinsonsymptomen
- Voorbereiding op medische keuringen met focus op neurologische aspecten
- Ondersteuning bij formulieren en communicatie met het UWV
- Strategische advisering over re-integratiemogelijkheden binnen je beperkingen
- Financiële planning voor de overgang naar een WIA-uitkering
- Lotgenotencontact met anderen die hetzelfde proces doorlopen
We begeleiden je vanaf de eerste WIA-aanvraag tot en met eventuele bezwaarprocedures. Onze unieke aanpak combineert professionele expertise met persoonlijke ervaring, zodat je er niet alleen voor staat tijdens dit complexe proces. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over hoe wij jou kunnen helpen met jouw WIA-traject.
