Wat mag een werkgever van mij eisen bij ziekte?

Chronisch ziek zijn is iets anders dan ‘gewoon’ verzuim

Chronisch ziek zijn is wezenlijk anders dan kortdurend verzuim, zoals bij griep of een blessure. Werken terwijl dat medisch niet verantwoord is, kan ertoe leiden dat klachten verergeren of versneld toenemen. Daarom zijn de mogelijkheden van een werkgever om iets van je te eisen bij ziekte beperkt.

De Nederlandse wet beschermt werknemers tegen druk om te werken wanneer dat niet verantwoord is. In verschillende wetten, waaronder de regels over loondoorbetaling bij ziekte en de Wet verbetering poortwachter, is vastgelegd wat werkgevers en werknemers in deze situatie van elkaar mogen verwachten.

Als werknemer heb je het recht om je (gedeeltelijk) ziek te melden wanneer je niet in staat bent je werk uit te voeren. In beginsel is je werkgever verplicht om gedurende maximaal 104 weken bij ziekte loon door te betalen. Dat is minimaal 70% van je brutoloon. In het eerste ziektejaar geldt bovendien dat dit bedrag ten minste 70% van het wettelijk minimumloon moet zijn, ook als je normale salaris lager ligt.

Tijdens deze periode geldt er een ontslagbescherming: je werkgever mag je in principe niet ontslaan wegens ziekte, ook niet bij een reorganisatie. Tegelijkertijd is je werkgever wel verplicht om samen met jou te kijken naar mogelijkheden voor re‑integratie. Dat betekent echter niet dat je gedwongen kunt worden om te werken als je daar medisch niet toe in staat bent. Re‑integratie moet altijd passen bij jouw belastbaarheid.

Juist bij chronische of progressieve ziekte is het belangrijk dat je weet welke rechten je hebt en waar jouw grenzen liggen om overbelasting te voorkomen.

Wat je werkgever niet mag vragen over je ziekte

Wanneer je ziek bent, en zeker als je te maken hebt met een chronisch‑progressieve aandoening, komt er vaak veel op je af. Naast zorgen over je gezondheid en toekomst, ontstaan er ook vragen over wat je werkgever van je mag weten. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is hier heel duidelijk over: je medische gegevens zijn privé en worden extra beschermd door de wet.

Dat betekent dat je werkgever geen recht heeft op medische informatie, ook niet als daar goedbedoeld naar wordt gevraagd. Je werkgever mag bijvoorbeeld niet vragen naar:

• je diagnose of ziektebeeld
• de oorzaak van je ziekte
• behandelingen, medicatie of prognoses
• medische verslagen of uitslagen

Ook wanneer je zelf iets hebt verteld over je klachten of je aandoening, mag je werkgever deze informatie niet vastleggen en niet gebruiken om zelf een oordeel te vormen over wat je nog kunt in je werk. Het beoordelen van je belastbaarheid is uitsluitend de taak van de bedrijfsarts of arbodienst, niet van je werkgever.

Wat zijn de regels over ziekmelden?

Ziekmelden betekent dat je je werkgever zo snel mogelijk laat weten dat je niet (volledig) kunt werken. In veel organisaties wordt gevraagd om dit uiterlijk een half uur vóór aanvang van je dienst te doen, zodat het werk kan worden georganiseerd of vervanging geregeld kan worden.

Bij een ziekmelding hoef je niet te vertellen wat je mankeert. Het is voldoende om aan te geven dát je ziek bent en dat je verwacht (tijdelijk) niet te kunnen werken. Tenzij het gaat om kortdurend verzuim, zoals bij griep of een blessure, is het belangrijk om een afspraak te maken met de arbodienst of bedrijfsarts van je werkgever.

Hoe en wanneer je je ziekmeldt, staat meestal beschreven in het personeelsreglement of verzuimprotocol van je werkgever. Soms gebeurt dit telefonisch, soms via een app of per e‑mail. Het is verstandig om deze afspraken te volgen, ook als je ziekte langer duurt of vaker terugkomt.

Voor chronisch‑progressief zieke werknemers kan ziekmelden extra belastend zijn, zeker wanneer de energie beperkt is of het telkens weer confronterend voelt. Toch helpt een ziekmelding om misverstanden te voorkomen, de noodzakelijke rust te krijgen en ervoor te zorgen dat je verzuim goed wordt vastgelegd.

Lukt het een keer niet om je precies aan het afgesproken verzuimprotocol te houden, bijvoorbeeld doordat klachten plots verergeren? Dan mag je dat aangeven. Redelijkheid en menselijkheid spelen hierin een belangrijke rol, zeker bij langdurige of chronische ziekte. Je werkgever mag je ziekmelding niet weigeren en je hebt recht om te overleggen met de bedrijfsarts.

Wat je werkgever wél van je mag vragen

Je werkgever mag je alleen vragen om aangepast werk te doen als een bedrijfsarts of verzekeringsarts heeft vastgesteld dat je arbeidsmogelijkheden hebt. Dit betekent dat je bepaalde taken wel kunt uitvoeren, ook al ben je niet volledig inzetbaar.

Aangepast werk kan verschillende vormen hebben: minder uren werken, andere taken uitvoeren, werken met hulpmiddelen of aanpassingen aan je werkplek. Je werkgever moet dit altijd afstemmen met de bedrijfsarts en jouw medische mogelijkheden respecteren. Ook hier geldt dat de eisen van de werkgever bij ziekte beperkt zijn tot wat medisch verantwoord en wettelijk toegestaan is.

Je hoeft jezelf niet te bewijzen

Je hoeft niet over je grenzen heen te gaan om te laten zien dat je wilt meewerken. Als je van mening bent dat het voorgestelde werk niet past bij jouw medische situatie, mag je dit weigeren. Dat is geen onwil, maar een recht.

Wat je werkgever níét mag vragen of eisen

Goede documentatie is je belangrijkste bescherming tegen onterechte druk of onrealistische eisen van je werkgever tijdens ziekte. Leg daarom alle communicatie vast die betrekking heeft op je ziekte, re‑integratie en gemaakte afspraken. Zorg er daarnaast voor dat de bedrijfsarts goed is geïnformeerd over je situatie, zodat adviezen over werken zorgvuldig en onderbouwd tot stand kunnen komen.

Je mag verwachten dat je werkgever afspraken met je maakt op basis van het advies van de bedrijfsarts. Zorg ervoor dat deze afspraken concreet zijn en schriftelijk worden vastgelegd. Dit voorkomt misverstanden en discussies achteraf.

De rol van de bedrijfsarts (en wat die níét is)

Re‑integratie start vaak bij de bedrijfsarts. Het is daarbij belangrijk om te weten wat de bedrijfsarts wel en niet doet. Tijdens een spreekuur verricht de bedrijfsarts geen uitgebreid medisch onderzoek, stelt geen diagnose en maakt geen behandelplan. Dat is de taak van je huisarts, behandelend arts of medisch specialist.

De bedrijfsarts beoordeelt je belastbaarheid in relatie tot werk, volgt de voortgang en adviseert over passende re‑integratiestappen. Medische informatie kan, met jouw schriftelijke toestemming, worden opgevraagd bij je behandelaar om dit advies te onderbouwen. Het is daarom belangrijk dat de informatie die je behandelaar vastlegt zorgvuldig en volledig is, omdat deze later kan meewegen in het oordeel van de bedrijfsarts.

Blijft je werkgever of bedrijfsarts aandringen op werk terwijl dat voor jou niet passend voelt, dan hoef je daar niet alleen in te staan. Je kunt een second opinion bij een andere bedrijfsarts aanvragen of een deskundigenoordeel bij het UWV vragen om een onafhankelijk oordeel te krijgen over je belastbaarheid of de re‑integratie. Is je klacht daarna nog (steeds) niet verholpen en vind je dat de arboregels niet worden nageleefd? Dan kun je je klacht melden bij de Arbeidsinspectie.

Wanneer het verstandig is om hulp in te schakelen

Bij chronische aandoeningen zoals Parkinson, MS, COPD, reuma of ALS heb je recht op bescherming van je inkomen en op passende ondersteuning. Deze bescherming is geregeld via de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Na 104 weken ziekteverzuim beoordeelt het UWV of je in aanmerking komt voor een WIA‑uitkering. De aanvraag hiervoor doe je meestal tussen week 88 en 93 na je ziekmelding.

Je WIA-aanvraag kan leiden tot verschillende uitkomsten. Bij 35–80% arbeidsongeschiktheid krijg je een WGA-uitkering van 70% van je oude loon. Bij 80–100% arbeidsongeschiktheid zonder herstelperspectief krijg je een IVA-uitkering van 75% van je oude loon.

Voor mensen van 60 jaar en ouder geldt sinds 2022 een vereenvoudigde beoordeling. Als je 60 bent en 104 weken ziek op of na 1 september 2025, hoef je vaak geen medische keuring te ondergaan. Je krijgt meestal direct een WGA-uitkering van 70% als je minder verdient dan je oude loon.

Bij ernstige aandoeningen waarbij werken nog maar beperkt mogelijk is (minder dan 20%) kun je tussen 3 en 68 weken na ziekmelding een vervroegde IVA-aanvraag doen. Dit vereist een verklaring van de bedrijfsarts dat er geen herstelperspectief meer is. Een vervroegde IVA biedt voordelen: 75% uitkering zonder re-integratieverplichtingen.

Hoe UwVerzuimregisseur helpt bij eisen van de werkgever bij ziekte

Wij begrijpen hoe overweldigend het kan zijn wanneer je werkgever druk uitoefent, terwijl je al worstelt met een chronische aandoening. Ons team van ervaringsdeskundigen, geregistreerde arbeidsdeskundigen, juristen en een financieel planner biedt persoonlijke en deskundige ondersteuning om conflicten over ziekteverzuim te voorkomen of te begeleiden.

Onze maatwerk– en trajectbegeleiding omvat:

• Juridische ondersteuning – We helpen je je rechten te begrijpen en documenteren onterechte druk of onrealistische eisen van de werkgever bij ziekte
• Bemiddeling – We voeren gesprekken met je werkgever om misverstanden op te lossen en je positie te versterken
• WIA-procesbegeleiding – Van aanvraag tot bezwaarprocedure begeleiden we je door het complexe traject
• Strategische advisering – We helpen je de beste keuzes te maken voor je werk- en inkomenssituatie
• Persoonlijke ondersteuning – Lotgenoten die begrijpen wat je doormaakt, staan naast je

Waar standaard re-integratiediensten stoppen, beginnen wij. We laten niemand alleen staan wanneer ziekte ingrijpende keuzes over werk en inkomen vereist.

Neem contact met ons op voor een vrijblijvend intakegesprek over hoe we je kunnen ondersteunen tijdens je WIA-traject.