Wat betekent het om zzp’er te zijn met een chronische ziekte?
Als zzp’er met een chronische aandoening zoals MS, Parkinson, COPD, reuma of ALS mis je het vangnet dat werknemers hebben. Je hebt geen recht op doorbetaling van loon tijdens ziekte en moet zelf zorgen voor inkomensvervanging wanneer je niet kunt werken.
De impact op je werkzaamheden kan enorm zijn. Progressieve aandoeningen betekenen dat je belastbaarheid geleidelijk afneemt, waardoor je steeds minder uren kunt maken of bepaalde taken niet meer kunt uitvoeren. Dit raakt direct je inkomen, terwijl je vaste kosten gewoon doorlopen.
Als chronisch zieke zzp’er is het emotioneel zwaar om je onderneming te zien veranderen door je ziekte. Je identiteit als ondernemer komt onder druk te staan. Veel zzp’ers worstelen met schuldgevoelens naar klanten toe en de angst om opdrachten te verliezen. Het gevoel van controle over je eigen bedrijf verdwijnt langzaam, wat extra stress veroorzaakt bovenop de ziekte zelf.
De onzekerheid over de toekomst speelt constant mee. Je weet niet hoe snel je aandoening zal verslechteren en of je over een jaar nog wel kunt ondernemen. Deze onvoorspelbaarheid maakt het moeilijk om langetermijnplannen te maken of investeringen in je bedrijf te doen.
Financiële opties voor zzp’ers met een chronische ziekte
Wanneer je als zzp’er te maken krijgt met een chronische ziekte, verandert je financiële situatie vaak ingrijpend. In tegenstelling tot werknemers heb je geen automatisch vangnet via de sociale zekerheid. Toch zijn er verschillende manieren om je inkomen te beschermen — zowel vooraf als wanneer je al ziek bent. Op deze pagina zetten we de meest voorkomende opties voor je op een rij.
Private arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
Veel ondernemers kiezen voor een AOV als belangrijkste financiële buffer. Deze verzekering keert een deel van je verzekerd inkomen uit wanneer je door ziekte of beperking niet meer kunt werken. Let goed op:
- Uitsluitingen bij bestaande aandoeningen
- Wachttijden (meestal 3–24 maanden)
- Eindleeftijd en maximale uitkeringsduur
Vrijwillige verzekering bij het UWV
Ben je na het einde van een dienstverband gestart als ondernemer, of is je eerdere WIA‑uitkering beëindigd terwijl je als ondernemer actief bent? Dan kun je je binnen 13 weken vrijwillig verzekeren bij het UWV voor:
- Ziektewet (ZW)
- WIA
Voordelen:
- Je hoeft geen medische keuring te doorlopen — het UWV accepteert je zonder gezondheidsbeoordeling.
Nadelen:
- De premie is vaak hoger dan bij commerciële verzekeraars.
- De dekking en voorwaarden zijn minder flexibel.
Bestaande WIA-uitkering uit loondienst
Als je in het verleden een WIA‑uitkering hebt ontvangen op basis van een dienstverband, en deze uitkering later is beëindigd omdat je (volledig) hersteld werd verklaard, dan kun je je bij een verslechtering van je gezondheid opnieuw toegenomen arbeidsongeschikt melden bij het UWV.
Dit kan zelfs tot vijf jaar na de beëindiging van je eerdere WIA‑uitkering. Het UWV beoordeelt dan of er sprake is van toegenomen beperkingen die voortkomen uit dezelfde medische oorzaak als bij de vorige beoordeling.
Je komt in aanmerking voor een WIA-uitkering bij minimaal 35% arbeidsongeschiktheid:
- WGA-uitkering: als herstel (gedeeltelijk) mogelijk is.
- IVA-uitkering: bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid.
Broodfonds of schenkkring
Een broodfonds of schenkkring is een vorm van onderlinge solidariteit tussen zelfstandige ondernemers. Binnen de groep stort iedere deelnemer maandelijks een bedrag in een eigen, persoonlijke spaarpot. Wanneer je ziek wordt, ontvang je gedurende een vooraf afgesproken periode — meestal maximaal twee jaar — schenkingen van de andere deelnemers.
Kenmerken Broodfonds of schenkkring:
- Geen medische keuring of gezondheidsvragen
- Toegankelijke en laagdrempelige vorm van inkomensbescherming
- Vooral geschikt voor de eerste periode van ziekte, vóór eventuele WIA‑aanvragen of langdurige verzekeringsroutes
Broodfonds of schenkkring combineren met AOV of WIA
Een private arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) met een korte eigenrisicoperiode is vaak kostbaar, net zoals de vrijwillige Ziektewetverzekering bij het UWV. Daarom kiezen sommige ondernemers voor een combinatie:
- een broodfonds voor de eerste 1–2 jaar van ziekte,
- aangevuld met een AOV of vrijwillige WIA‑verzekering voor langdurige arbeidsongeschiktheid.
Deze combinatie kan in sommige gevallen financieel aantrekkelijker zijn én biedt een bredere inkomenszekerheid.
Eigen vermogen en zakelijke reserves
Voor veel ondernemers is dit de eerste buffer. Houd er rekening mee dat:
- Spaargeld én zakelijke reserves worden meegewogen bij een bijstandsaanvraag.
- Je soms eerst je eigen middelen moet aanspreken voordat je andere hulp krijgt.
Verkoop of afbouw van je onderneming
In sommige situaties is het verkopen of geleidelijk afbouwen van je onderneming een realistische en soms noodzakelijke keuze. Dit kan passend zijn wanneer:
- je bedrijf door je gezondheid onvoldoende omzet kan draaien;
- de continuïteit of liquiditeit onder druk staat;
- je wilt overstappen naar een baan in loondienst voor meer stabiliteit en financiële zekerheid.
Daarnaast komt het soms voor dat een ondernemer na de verkoop van zijn bedrijf in dienst treedt bij de nieuwe eigenaar. Je kunt dan — bijvoorbeeld als werknemer of adviseur — blijven werken binnen dezelfde onderneming, maar zonder de eindverantwoordelijkheid en ondernemersrisico’s.
In loondienst gaan voor meer financiële zekerheid
Kiezen voor een baan in loondienst kan verstandig zijn. Je bouwt dan opnieuw werknemersverzekeringen op (ZW, WW, WIA) en je krijgt meer stabiliteit. Let wel: de verzekeringsbeoordeling voor arbeidsongeschiktheid geldt pas voor ziekte die ontstaat na je indiensttreding.
Bijstand en andere overheidsregelingen
Bij een laag inkomen zijn er twee relevante vormen van bijstand:
- Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) — speciaal voor ondernemers
- Participatiewet — met strikte vermogenstoets; bedrijfsmiddelen tellen mee
Gemeenten bieden daarnaast vaak aanvullende regelingen voor chronisch zieken.
Hoe pas je je bedrijf aan wanneer je chronisch ziek wordt?
Het aanpassen van je onderneming begint met een eerlijke analyse van je huidige en toekomstige mogelijkheden. Kijk welke taken de meeste energie kosten en welke je nog lang kunt volhouden. Prioriteer activiteiten die het meeste opleveren en schrap taken die veel tijd kosten maar weinig bijdragen aan je inkomen.
Automatisering wordt je beste vriend. Investeer in software die administratieve taken overneemt, gebruik online planningstools en automatiseer waar mogelijk je communicatie met klanten. Dit bespaart energie die je kunt besteden aan de werkzaamheden die je nog wel goed kunt doen.
Overweeg om taken uit te besteden aan freelancers of een virtuele assistent. Begin klein met tijdrovende klussen zoals administratie, social media of klantenservice. Zo kun je je focussen op de kernactiviteiten van je bedrijf.
Praktische aanpassingen helpen ook:
- werk op momenten dat je je het beste voelt
- plan rustpauzes tussen afspraken
- kies voor videobellen in plaats van reizen
- richt je werkplek ergonomisch in
- bouw buffers in je planning in voor slechte dagen
Communicatie met klanten is belangrijk. Je hoeft niet alles te vertellen over je ziekte, maar wel duidelijk te zijn over je beschikbaarheid en werkwijze. Veel klanten waarderen eerlijkheid en zijn bereid mee te denken over oplossingen.
Wanneer moet je stoppen met ondernemen vanwege je ziekte?
Het moment om als chronisch zieke zzp’er te stoppen met ondernemen is voor iedereen anders, maar er zijn duidelijke signalen. Als je regelmatig je afspraken moet afzeggen, de kwaliteit van je werk achteruitgaat of je meer dan de helft van je tijd ziek bent, is het tijd om serieus na te denken over stoppen.
Financiële signalen zijn ook belangrijk. Wanneer je inkomen structureel onder het bestaansminimum zakt en je geen realistische mogelijkheden ziet om dit te verbeteren, wordt ondernemen onhoudbaar. Kijk ook naar je reserves – als je constant spaargeld moet aanspreken om te overleven, is dat geen duurzame situatie.
De emotionele impact speelt mee. Als ondernemen meer stress dan voldoening geeft, je je constant zorgen maakt over je bedrijf of je gezondheid verder achteruitgaat door werkdruk, dan kan stoppen de beste keuze zijn.
Praktische stappen voor een verantwoorde overgang:
- maak een financieel overzicht van je situatie
- onderzoek je recht op uitkeringen voordat je stopt
- informeer klanten tijdig over je plannen
- regel een goede overdracht van lopende projecten
- sluit je bedrijf officieel af bij de Kamer van Koophandel
Vergeet niet dat stoppen met ondernemen geen falen is. Het is een bewuste keuze om je gezondheid en welzijn voorop te stellen. Veel chronisch zieke ondernemers vinden nieuwe manieren om betekenisvol bezig te zijn, bijvoorbeeld door anderen te helpen of in deeltijd te gaan werken.
Zet de eerste stap richting rust en zekerheid
Deskundige begeleiding geeft niet alleen rust,
maar vergroot ook de kans op een voorspoedige procedure bij het UWV.
Hoe uwverzuimregisseur chronisch zieke zzp’ers ondersteunt
Wij begrijpen als geen ander hoe complex het is om als chronisch zieke zzp’er te navigeren door het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel. Ons team van ervaringsdeskundigen en register-arbeidsdeskundigen biedt specialistische ondersteuning die perfect aansluit bij jouw unieke situatie.
Onze concrete ondersteuning voor zzp’ers omvat:
- persoonlijke begeleiding bij WIA-procedures en -aanvragen
- financiële planning, aangepast aan je veranderende omstandigheden
- strategisch advies over bedrijfsaanpassingen en werkdrukvermindering
- ondersteuning bij de moeilijke beslissing om te stoppen met ondernemen
- begeleiding bij bezwaarprocedures tegen UWV-beslissingen
- lotgenotencontact met andere chronisch zieke ondernemers
Wat ons onderscheidt, is onze empathische én professionele aanpak. We combineren inhoudelijke expertise met persoonlijke ervaring met chronische aandoeningen. Hierdoor begrijpen we niet alleen de regelgeving, maar ook de emotionele impact van je situatie.
Je hoeft dit niet alleen te doen. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek waarin we samen kijken hoe we jou kunnen helpen bij de uitdagingen waar je voor staat. We staan klaar om je te ondersteunen, zodat je de beste beslissingen kunt nemen voor je gezondheid en financiële toekomst.
