Opties als je niet meer kunt werken door ziekte

Welke uitkeringen krijg je als je niet meer kunt werken door ziekte?

Als je niet meer kunt werken door ziekte, kun je in Nederland in aanmerking komen voor een uitkering via de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Welke uitkering je krijgt, hangt af van de mate waarin je arbeidsongeschikt bent en of herstel nog mogelijk wordt geacht.

WGA‑uitkering (gedeeltelijke of tijdelijke arbeidsongeschiktheid)

De WGA‑uitkering is bedoeld voor mensen die:

• 35–80% arbeidsongeschikt zijn, of
• 80–100% arbeidsongeschikt zijn, maar waarbij herstel nog mogelijk wordt geacht.

De hoogte van de WGA‑uitkering is gebaseerd op 70% van het oude loon waarover premies zijn betaald vóór de ziekmelding. De WGA kent verschillende fases:

• Loongerelateerde uitkering (LGU): duurt minimaal 3 en maximaal 24 maanden.
• Loonaanvullingsuitkering (LAU): als je minimaal 50% van je resterende verdiencapaciteit benut.
• Vervolguitkering (VVU): als je minder dan 50% van je resterende verdiencapaciteit benut; deze is gebaseerd op het minimumloon.

IVA‑uitkering (volledig en duurzaam arbeidsongeschikt)

De IVA‑uitkering is voor mensen die:

• 80–100% arbeidsongeschikt zijn, én
• bij wie duurzaam geen herstel meer wordt verwacht.

De IVA‑uitkering bedraagt 75% van het oude loon en biedt meer inkomenszekerheid dan de WGA. Deze uitkering is bedoeld voor mensen die niet meer kunnen werken door ziekte en bij wie terugkeer naar arbeid niet realistisch is.

Geen WIA‑uitkering

Ben je volgens het UWV minder dan 35% arbeidsongeschikt, dan heb je geen recht op een WIA‑uitkering, ook al kun je je eigen werk mogelijk niet meer uitvoeren.

Andere regelingen

Voor jongeren met een ziekte of beperking die al op jonge leeftijd niet konden werken en geen arbeidsverleden hebben, kan de Wajong‑uitkering van toepassing zijn.
Beoordeling door het UWV

Het UWV beoordeelt na 104 weken ziekteverzuim welke uitkering bij jouw situatie past. Daarbij wordt gekeken naar je medische situatie, je mogelijkheden om te werken en je verdiencapaciteit.

Hoe werkt het WIA‑traject en wat kun je verwachten?

Het WIA‑traject begint al tijdens je ziekteverzuim en re‑integratie. In de eerste 104 weken van ziekte is je werkgever verplicht om minimaal 70% van je brutoloon door te betalen en samen met jou te werken aan re‑integratie. De verplichtingen van de re-integratie zijn beschrevenen in de Wet verbetering poortwachter. In deze periode wordt ook duidelijk of terugkeer naar werk (gedeeltelijk) haalbaar is.

Stap 1 – Aankondiging WIA‑aanvraag (rond week 88)

Rond de 88e week van je ziekteverzuim ontvang je van het UWV een brief waarin staat dat je een WIA‑uitkering kunt aanvragen. In deze brief wordt uitgelegd wat je moet doen en welke documenten nodig zijn.

Stap 2 – Indienen van de WIA‑aanvraag (uiterlijk week 93)

Je moet de WIA‑aanvraag zelf indienen, uiterlijk in de 93e week na je ziekmelding. Daarbij lever je onder andere het re‑integratieverslag aan, dat je samen met je werkgever en arbodienst hebt opgebouwd. Een onvolledige aanvraag kan leiden tot vertraging.

Stap 3 – Medische beoordeling door de verzekeringsarts

Na de aanvraag volgt een beoordeling door een verzekeringsarts van het UWV. Deze arts onderzoekt je medische situatie en legt vast wat je nog wel en niet kunt in een Functionele Mogelijkhedenlijst (FML). Deze stap is cruciaal voor iedereen die niet meer kan werken door ziekte of twijfelt over zijn of haar belastbaarheid.

Stap 4 – Arbeidskundige beoordeling

Op basis van de FML beoordeelt een arbeidsdeskundige welk werk je theoretisch nog zou kunnen doen en wat je resterende verdiencapaciteit is. Deze berekening bepaalt:

• of je recht hebt op een WIA‑uitkering;
• of je in de WGA of IVA terechtkomt;
• en hoe hoog je uitkering wordt.

Stap 5 – Beslissing van het UWV

Het UWV neemt binnen 8 weken na een volledige aanvraag een beslissing. In complexe situaties kan deze termijn worden verlengd. De beslissing heeft grote gevolgen voor je inkomen en toekomstperspectief.

Stap 6 – Bezwaar en beroep

Ben je het niet eens met de beslissing van het UWV, dan kun je binnen 6 weken bezwaar maken. Een goede voorbereiding op de medische en arbeidskundige beoordeling is daarom essentieel, omdat deze de basis vormen voor het besluit.

Wat zijn je rechten en plichten tijdens ziekteverzuim?

Als werknemer heb je recht op loonbetaling tijdens de eerste 104 weken ziekte. Je werkgever betaalt minimaal 70% van je brutoloon, waarbij het eerste jaar niet onder het wettelijk minimumloon mag uitkomen. Veel cao’s schrijven hogere percentages voor, vaak 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar.

Je hebt ook ontslagbescherming tijdens ziekteverzuim. Je werkgever mag je niet ontslaan vanwege je ziekte, ook niet bij reorganisaties. Deze bescherming geldt tot het einde van de 104 weken.

Tegelijkertijd heb je verplichtingen. Je moet meewerken aan je herstel en re-integratie. Dit betekent dat je:

• bereikbaar bent tijdens vastgestelde tijden
• meewerkt aan re-integratieactiviteiten
• aangepast of ander werk accepteert als dat mogelijk is
• afspraken met de bedrijfsarts en arbeidsdeskundige nakomt

Je werkgever heeft ook verplichtingen. Hij moet actief werken aan je re-integratie en een plan opstellen. Doet hij dit onvoldoende, dan kan het UWV een loonsanctie opleggen. Dit betekent dat je werkgever langer loon moet doorbetalen.

Welke re‑integratiemogelijkheden heb je wanneer je niet meer kunt werken door ziekte?

Ook als je door ziekte niet meer kunt werken zoals voorheen, zijn er vaak nog verschillende re‑integratiemogelijkheden. Het uitgangspunt is om, waar mogelijk, werk te behouden of te hervatten binnen je mogelijkheden, ook wanneer deze door een chronische of progressieve aandoening veranderen.

Aangepast werk bij je huidige werkgever

De eerste stap is meestal aangepast werk bij je eigen werkgever. Dit kan bijvoorbeeld betekenen:

• minder uren werken;
• aangepaste of andere taken;
• aanpassingen aan de werkplek;
• flexibele werktijden of een andere werkindeling.

Je werkgever is wettelijk verplicht om redelijke aanpassingen te onderzoeken en toe te passen als dat re‑integratie mogelijk maakt.

Ander werk of omscholing

Is je huidige functie niet meer haalbaar, dan kan ander passend werk een optie zijn. Dit kan binnen dezelfde organisatie zijn, maar ook daarbuiten. In sommige situaties is omscholing nodig. Het UWV kan hiervoor ondersteuning of budget beschikbaar stellen. Ook een geleidelijke opbouw van werkuren kan helpen om te wennen aan je nieuwe belastbaarheid.

Re‑integratie bij chronische of progressieve aandoeningen

Bij aandoeningen zoals Parkinson, MS, Alzheimer of EDS is het belangrijk om realistisch te blijven over je mogelijkheden. Re‑integratie betekent dan niet altijd volledig herstel of volledige werkhervatting. Soms houdt het in dat je:

• minder gaat werken;
• werk combineert met een gedeeltelijke uitkering;
• of stap voor stap toewerkt naar een duurzame balans tussen werk en gezondheid.

Dit is geen teken van falen, maar een verstandige en duurzame aanpassing aan je situatie.

Ondersteuning voor werkgevers

Werkgevers kunnen gebruikmaken van regelingen zoals loonkostensubsidies of een no‑riskpolis. Deze maatregelen verlagen het risico voor de werkgever en vergroten de kans dat mensen met een chronische aandoening aan het werk kunnen blijven of opnieuw aan het werk komen.

Hoe wij helpen bij arbeidsongeschiktheid door ziekte

Wij begeleiden mensen met chronisch progressieve aandoeningen door het complexe WIA-traject. Ons team bestaat uit geregistreerde arbeidsdeskundigen én ervaringsdeskundigen die zelf chronische aandoeningen hebben. Deze unieke combinatie zorgt voor empathische begeleiding die verder gaat dan standaardprocedures.

Onze WIA-begeleiding en dienstverlening omvat:

• Voorbereiding op medische keuringen en gesprekken met UWV-functionarissen
• Ondersteuning bij formulieren en het verzamelen van medische informatie
• Strategische advisering over re-integratiemogelijkheden en uitkeringsrechten
• Begeleiding bij bezwaarprocedures als je het niet eens bent met de UWV-beslissing
• Financiële planning voor de overgang naar een WIA-uitkering

We versterken je eigen regie, zodat je weloverwogen beslissingen kunt nemen over je arbeidsverleden en toekomstige inkomenssituatie. Niemand hoeft dit proces alleen door te maken.

Heb je vragen over je WIA-traject of wil je persoonlijke begeleiding? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend intakegesprek over je situatie en mogelijkheden voor begeleiding.