Wanneer een medewerker ernstig ziek wordt, verandert ook jouw rol als werkgever
Wanneer een medewerker ernstig ziek wordt, verandert de rol van de werkgever vaak van de ene op de andere dag. Je bent niet langer alleen verantwoordelijk voor het werk en de continuïteit van de organisatie. Je wordt ook een luisterend oor, een gesprekspartner, een ondersteuner en soms zelfs een belangrijk anker voor zowel de medewerker als diens gezin en collega’s.
Juist in deze periode komen menselijkheid, werkgeverschap en praktische verantwoordelijkheden samen. Hoe ondersteun je iemand die wordt geconfronteerd met een onzekere toekomst? Hoe ga je om met de impact op collega’s en het team? En hoe houd je tegelijkertijd oog voor de belangen van de organisatie?
Volgens Paul begint die uitdaging vaak met de zakelijke kant van het verhaal. Wanneer een medewerker ernstig ziek wordt, treden direct allerlei wettelijke verplichtingen en procedures in werking. Denk aan loondoorbetaling, verzuimbegeleiding en de verplichtingen vanuit de Wet verbetering poortwachter.
Een medewerker ernstig ziek: van opbouwen naar afbouwen
Al snel volgt echter een tweede uitdaging. Veel medewerkers willen, ondanks hun ziekte, zo lang mogelijk blijven bijdragen aan hun werk. Tegelijkertijd nemen de mogelijkheden vaak geleidelijk af. Dat vraagt om een bijzondere vorm van leiderschap.
Waar werkgevers normaal gesproken investeren in ontwikkeling, groei en het uitbreiden van verantwoordelijkheden, draait het nu juist om het zorgvuldig afbouwen van werk en taken. Niet omdat iemand dat wil, maar omdat de ziekte steeds meer invloed krijgt op wat mogelijk is.
Zoals Paul het verwoordt:
“Normaal is management erop gericht mensen te laten groeien. In deze situatie moet je juist begeleiden hoe iemand stap voor stap minder gaat doen. Dat vraagt om aandacht, eerlijkheid en veel zorgvuldigheid.”
Voor veel werkgevers voelt dat tegenstrijdig. Je wilt iemand ondersteunen, maar moet tegelijkertijd steeds opnieuw beoordelen wat nog haalbaar is. Juist die omslag maakt de begeleiding van een medewerker die ernstig ziek is zo ingewikkeld.
Als werk steeds minder centraal komt te staan
Na de zakelijke en organisatorische kant volgt vaak een derde niveau: het menselijke. Dan gaat het niet langer alleen over werk, inzetbaarheid of taken, maar over waardigheid, verbondenheid en soms zelfs afscheid.
Bij progressieve aandoeningen, zoals ALS (Amyotrofische Lateraal Sclerose), kan de gezondheid relatief snel achteruitgaan. Werkzaamheden die eerst vanzelfsprekend waren, worden steeds moeilijker. Dat kan leiden tot pijnlijke keuzes. Bijvoorbeeld wanneer een medewerker met veel klantcontact door spraakproblemen zijn functie niet langer kan uitvoeren.
Niet omdat de motivatie verdwijnt, maar omdat de ziekte andere grenzen stelt.
Hoe houd je een ernstig zieke medewerker betrokken?
Op zulke momenten verschuift de vraag van “Wat kan iemand niet meer?” naar “Wat kan iemand nog wel?” Misschien nog belangrijker is de vraag hoe je ervoor zorgt dat iemand zich onderdeel blijft voelen van het team.
Bij Enginia kozen ze er bijvoorbeeld bewust voor om de laptop van de medewerker niet in te nemen, ook toen hij nauwelijks nog werkte. Daardoor kon hij blijven meekijken, contact houden met collega’s en betrokken blijven bij de organisatie.
Zoals Paul zegt:
“Het is een soort navelstreng met het bedrijf. Door die niet door te knippen blijft iemand toch aangehaakt.”
Dat soort keuzes lijken misschien klein, maar kunnen voor een medewerker die ernstig ziek is van onschatbare waarde zijn. Niet omdat ze de ziekte veranderen, maar omdat ze bijdragen aan iets wat minstens zo belangrijk is: het gevoel erbij te blijven horen. Daarmee laat je als werkgever zien dat iemand meer is dan zijn functie of productiviteit, en dat waardigheid en verbondenheid blijven bestaan, ook wanneer werken steeds minder mogelijk wordt.
Twijfelt u hoe u een medewerker met een ernstige ziekte het beste kunt begeleiden?
Wilt u sparren over een specifieke situatie of zekerheid dat u de juiste stappen zet? Neem vrijblijvend contact met ons op.
De moeilijke gesprekken over het gezinsinkomen
Naast de emotionele kant zijn er ook financiële vraagstukken. Wanneer een medewerker ernstig ziek wordt, heeft dat vaak gevolgen voor het inkomen van het gezin. Tegelijkertijd nemen de kosten regelmatig toe door zorg, hulpmiddelen en aanpassingen.
In Nederland geldt tijdens ziekte een wettelijke verplichting tot loondoorbetaling. Veel werkgevers vullen dit aan vanuit goed werkgeverschap. Bij een ziekte waarbij herstel vrijwel uitgesloten is, kan de standaardbenadering soms wrang aanvoelen.
Bij Enginia werd daarom besloten het loon gedurende langere tijd grotendeels aan te vullen.
Zoals Paul aangeeft:
“Als iemand nooit meer beter wordt, voelt het heel cru om dat systeem als drukmiddel te gebruiken.”
Naast het salaris komen vaak nog veel meer vragen op tafel. Juist wanneer een medewerker ernstig ziek is en herstel niet meer vanzelfsprekend is, kunnen deze onderwerpen grote financiële en emotionele gevolgen hebben voor de medewerker en zijn gezin:
- loondoorbetaling, vakantiedagen en overige arbeidsvoorwaarden;
- WIA-uitkering en aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen;
- pensioenopbouw, nabestaandenpensioen en andere voorzieningen voor het gezin;
- overlijdensuitkering of postuum loon;
- leaseauto, hulpmiddelen en andere verstrekkingen;
- beëindiging van het dienstverband en de transitievergoeding;
- cao-afspraken, contractuele regelingen en fiscale gevolgen.
Voor een medewerker die tegelijkertijd een zwaar ziekteproces doormaakt, is het vrijwel onmogelijk om al deze onderwerpen zelfstandig uit te zoeken.
Daarom besloot Enginia ook externe deskundigen te betalen die de medewerker konden ondersteunen. Daardoor ontstond meer balans in de gesprekken en werd een deel van de druk weggenomen.
Onderhandelen wanneer een medewerker ernstig ziek is
Een vaak onderschat aspect is dat werkgever en werknemer soms nog steeds met elkaar moeten onderhandelen.
Dat kan ongemakkelijk voelen. De medewerker onderhandelt immers niet over een nieuwe carrièrestap, maar over een periode waarin de ziekte steeds verder zal voortschrijden.
Tegelijkertijd moet een werkgever ook rekening houden met andere medewerkers, organisatiebelangen en precedentwerking.
Juist daarom zijn openheid, transparantie en redelijkheid van groot belang.
Binnen de wettelijke kaders bestaat vaak ruimte voor maatwerk, bijvoorbeeld rondom:
- het uitbetalen van vakantiedagen;
- het gebruik van een leaseauto;
- aanvullende financiële afspraken;
- ondersteuning door externe adviseurs.
Die ruimte maakt het mogelijk om oplossingen te vinden die recht doen aan zowel de medewerker als de organisatie.
Hoe houd je een medewerker ernstig ziek verbonden met het werk?
Bij een progressieve ziekte verloopt afscheid meestal niet in één moment. Het is een proces dat zich vaak maanden of soms jaren uitstrekt.
Werkzaamheden nemen af. Collega’s nemen taken over. Rollen veranderen. Het contact met de organisatie wordt minder vanzelfsprekend.
Voor veel medewerkers is dat verlies minstens zo moeilijk als het verlies van inkomen.
Paul merkte dat hij regelmatig dacht dat een bezoek misschien het laatste zou kunnen zijn. Uiteindelijk besloot hij anders naar de situatie te kijken. In plaats van afscheid vooruit te lopen, koos hij ervoor om aanwezig te blijven.
“Elke twee weken ging ik langs. Dat organiseer je gewoon. Dat is nog iets wat je iemand kunt geven.”
Bij Enginia werd bovendien bewust besloten om de laptop van de medewerker niet in te nemen, ook toen werken nauwelijks nog mogelijk was.
Zoals Paul het omschrijft:
“Het is een soort navelstreng met het bedrijf. Door die niet door te knippen blijft iemand toch aangehaakt.”
Dat lijkt misschien een klein gebaar, maar voor een medewerker die ernstig ziek is kan het een wereld van verschil maken. Verbonden blijven met collega’s en het werk draagt bij aan waardigheid, eigenwaarde en het gevoel er nog steeds bij te horen.
Lessen in goed werkgeverschap
Volgens Paul is er uiteindelijk één belangrijke les:
“Geef elkaar ruimte en blijf elkaar niets verwijten. Dan kom je er samen meestal wel uit.”
Niemand kiest voor een situatie waarin een medewerker ernstig ziek wordt. Niet de werkgever, niet de collega’s en zeker niet de medewerker zelf.
Toch laten dit soort situaties zien waar goed werkgeverschap werkelijk over gaat. Niet alleen over wetgeving, verzuimprocessen en bedrijfsresultaten, maar ook over menselijkheid, respect en waardigheid.
Juist wanneer het leven anders loopt dan gepland, wordt zichtbaar hoeveel verschil een werkgever kan maken. Dat is misschien wel de belangrijkste les wanneer een medewerker ernstig ziek wordt.
Twijfelt u over de financiële en juridische afspraken wanneer een medewerker ernstig ziek is?
Een ernstig zieke medewerker brengt vaak complexe vraagstukken met zich mee rondom inkomen, WIA, pensioen en arbeidsvoorwaarden. UwVerzuimregisseur begeleidt werkgevers en werknemers naar heldere, passende en menswaardige oplossingen.
Andere interessante Werkwaarde afleveringen:
🎙️ Ervaringsverhaal: Als werken niet meer gaat
🎙️ Zorg, werk en gezondheid
🎙️ Van mens naar Parkinson patiënt in 10 tellen
UwVerzuimregisseur: betrouwbare sparringpartner als werken niet meer gaat
Sinds 2018 biedt UwVerzuimregisseur gespecialiseerde begeleiding aan werknemers en ondernemers met een chronisch-progressieve aandoening. Wij ondersteunen werknemer en ondernemer bij alles wat te maken heeft met werk, inkomen en uitkeringen – persoonlijk, deskundig en betrokken.
We zijn er voor mensen met aandoeningen zoals Parkinson, Multiple Sclerose (MS), Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS), Alzheimer, COPD, Huntington, Ehlers-Danlos syndroom (EDS) en Reuma. We begrijpen dat jij – en mogelijk ook je werkgever – in deze belangrijke fase behoefte hebt aan een betrouwbare partner.
Daarom bieden wij ondersteuning vanuit verschillende rollen:
- 👥 Belangenbehartiger – we gaan mee naar afspraken
- 💰 Financieel planner – we rekenen je netto besteedbaar inkomen uit
- 🤝 Lotgenoot – we ondersteunen vanuit eigen ervaring
- 📋 Arbeidsdeskundige – we controleren de procedure zorgvuldig
Wil je weten welke ondersteuning voor jou geschikt is?
Onze begeleidingsmodules vormen de basis van al onze trajecten. Ze zijn ontwikkeld vanuit jarenlange praktijkervaring met chronisch‑progressieve aandoeningen en bouwen logisch op elkaar voort. Deze modules geven je houvast, overzicht en professionele ondersteuning in iedere fase van het UWV‑proces of je verzuimtraject.
Op onze overzichtspagina lees je precies wat elke module inhoudt, wat je kunt verwachten en hoe wij jou kunnen begeleiden bij werk, inkomen en uitkering.
