Welke rechten heb je als chronisch zieke werknemer?
Als chronisch zieke werknemer heb je recht op redelijke aanpassingen van je werkgever, waaronder arbeidstijdverkorting. Je werkgever is wettelijk verplicht mee te werken aan aanpassingen die je helpen om te blijven werken, tenzij dit onevenredig belastend is voor het bedrijf.
Je belangrijkste rechten omvatten bescherming tegen ontslag tijdens ziekteverzuim tot 104 weken, waarbij je werkgever minimaal 70% van je brutoloon moet doorbetalen. In het eerste jaar is dit minimaal 70% van het wettelijk minimumloon. De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) biedt extra bescherming voor mensen met chronische aandoeningen zoals Parkinson, MS, COPD, reuma en ALS.
Tijdens deze periode gelden re-integratieverplichtingen voor zowel jou als je werkgever. Je werkgever moet actief zoeken naar mogelijkheden om je werk te behouden, bijvoorbeeld door taken aan te passen of werktijden te verkorten. Als dit niet gebeurt, kan het UWV een loonsanctie opleggen aan je werkgever.
Hoe vraag je arbeidstijdverkorting aan bij je werkgever?
Het is belangrijk om te weten dat vrijwillig minder uren gaan werken vóór een ziekmelding grote financiële risico’s heeft. Het UWV bepaalt de hoogte van een WIA‑uitkering op basis van je loon in het jaar vóór de eerste ziektedag.
Als je je contract of werkuren vrijwillig verlaagt, daalt je uitkeringsgrondslag en kun je blijvend honderden euro’s per maand verliezen. Dit staat bekend als een medische afzakker — en moet altijd worden voorkomen.
Daarom hoort arbeidstijdverkorting pas aan de orde te komen binnen het ziekteverzuimtraject, onder begeleiding van een bedrijfsarts, en niet als preventieve vrijwillige stap.
Minder werken bij chronisch ziekte?
- Meld je ziek op het moment dat je je werk niet meer (volledig) kunt doen.
Bevestig je ziekmelding altijd schriftelijk, en vermeld daarbij expliciet je verzoek om toegang tot de bedrijfsarts. Een werkgever mag een ziekmelding nóóit weigeren. - Voer daarna – binnen het verzuimtraject – het gesprek over arbeidstijdverkorting.
De bedrijfsarts beoordeelt je belastbaarheid en kan adviseren dat je (tijdelijk) minder uren moet werken. - Zorg voor medische onderbouwing.
De bedrijfsarts of behandelend arts moet aangeven wat medisch noodzakelijk is. Het delen van je medisch dossier is hierin een belangrijke stap. - Werk met concrete voorstellen.
Bijvoorbeeld: hoeveel uur je kunt werken, verdeling over de week, en welke taken aangepast moeten worden. - Weigert de werkgever contact met de bedrijfsarts?
Je werkgever mag je nooit de toegang tot de bedrijfsarts ontzeggen. Wanneer je ziekmelding wordt geweigerd of je geen contact kunt of mag opnemen met de bedrijfsarts, is het verstandig juridische ondersteuning te overwegen.
Belangrijk om te onthouden:
- Vrijwillig minder uren gaan werken voordat je ziek gemeld bent, verlaagt je loon — en daarmee je toekomstige WIA‑uitkering (medische afzakker).
- Pas binnen het verzuimproces kan arbeidstijdverkorting veilig en juridisch verantwoord worden ingezet.
Wat zijn de financiële gevolgen van minder werken?
Minder werken betekent direct minder inkomen uit je baan. Ga je bijvoorbeeld van 40 naar 24 uur per week, dan val je terug naar 60% van je oorspronkelijke salaris. Dat inkomensverlies kan in sommige situaties (deels) worden gecompenseerd met een WIA‑uitkering, als je beperkingen leiden tot voldoende arbeidsongeschiktheid.
Daarnaast kan je inkomen dalen doordat ploegentoeslag, standby‑diensten, bereikbaarheidsdiensten of weekendtoeslagen wegvallen wanneer je deze door ziekte niet meer kunt volhouden. Deze variabele beloningscomponenten tellen normaal mee in je loon, maar verdwijnen zodra je deze diensten niet meer kunt uitvoeren, wat je totale inkomensverlies verder vergroot.
Bij 35% of meer arbeidsongeschiktheid kom je in aanmerking voor een WGA-uitkering. Voor mensen van 60 jaar en ouder geldt sinds 2022 een vereenvoudigde beoordeling, waarbij vaak direct 70% van het oude loon wordt uitgekeerd.
Plan je financiën zorgvuldig. Bereken je nieuwe netto-inkomen, inclusief eventuele uitkeringen. Houd rekening met vakantiegeld in mei en een tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten in september. Als je totale inkomen onder het sociaal minimum valt, kun je mogelijk een toeslag krijgen.
Welke alternatieven zijn er naast minder werken?
Er zijn diverse werkplekaanpassingen mogelijk die vaak een beter alternatief vormen dan arbeidstijdverkorting. Denk bijvoorbeeld aan thuiswerken, wat reistijd en energie bespaart – ideaal bij aandoeningen die mobiliteit beperken. Flexibele werktijden kunnen helpen om medicatieschema’s of wisselende klachten beter op te vangen. Auditieve en audiovisuele hulpmiddelen bieden ondersteuning bij gehoorverlies of visuele beperkingen. Daarnaast kun je ook denken aan ergonomische aanpassingen, zoals een speciale stoel, een verstelbaar bureau of een volledig aangepaste werkplek.
Jobcarving betekent dat je taken worden aangepast aan je mogelijkheden. Zware fysieke taken kunnen worden weggenomen, of je krijgt meer tijd voor complexe opdrachten. Sommige werkgevers bieden ook aangepaste werkplekken aan, zoals ergonomische hulpmiddelen of speciale software.
Re-integratiemogelijkheden omvatten ook omscholing naar ander werk binnen je bedrijf. Als je huidige functie te zwaar wordt, kun je mogelijk overstappen naar administratief werk of een adviserende rol. Het UWV Werkbedrijf kan hierbij ondersteuning bieden, behalve als je werkgever eigenrisicodrager is – dan blijft je werkgever verantwoordelijk voor de re-integratie.
Hoe UwVerzuimregisseur helpt bij arbeidstijdverkorting
Wij begeleiden je door het complete proces van arbeidstijdverkorting bij chronische ziekte. Ons team van ervaringsdeskundige arbeidsdeskundigen kent de uitdagingen van chronische aandoeningen uit eigen ervaring en combineert dit met professionele expertise. Hiermee voorkomen we medische afzakkers.
Onze ondersteuning omvat:
- Voorbereiding van gesprekken met je werkgever en concrete argumentatie
- Begeleiding bij de WIA-aanvraag en het verzamelen van medische onderbouwing
- Financiële planning en berekening van je nieuwe inkomenssituatie
- Ondersteuning bij bezwaarprocedures als je aanvraag wordt afgewezen
- Persoonlijke één-op-éénbegeleiding tijdens het hele traject
We laten niemand alleen staan wanneer een chronische ziekte ingrijpende keuzes over werk en inkomen vereist. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over jouw situatie en mogelijkheden.
