Wat gebeurt er precies met mijn WIA-uitkering als ik overlijd?
Als je overlijdt, stopt je WIA-uitkering automatisch. In de meeste gevallen ontvangen je nabestaanden een eenmalige overlijdensuitkering van het UWV. Dit geldt zowel voor IVA-uitkeringen (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) als WGA-uitkeringen (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Vanaf de datum van overlijden wordt er geen uitkering meer verstrekt.
Overlijdensuitkering bij de meeste uitkeringen
Je nabestaanden kunnen recht hebben op een overlijdensuitkering als je een van de volgende uitkeringen ontvangt:
- een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WAO, WIA, WAZ, Wajong, Ziektewet);
- AOW-uitkering;
- Anw-uitkering.
De overlijdensuitkering kan worden toegekend aan:
- je partner; of als die er niet is:
- je minderjarige kinderen; of als die er niet zijn:
- degene met wie je samenwoont. Deze persoon moet op hetzelfde adres staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP).
Hoogte en belasting van de overlijdensuitkering
De overlijdensuitkering van het UWV bedraagt één bruto maanduitkering. Daarnaast keert het UWV het opgebouwde vakantiegeld uit, verminderd met de wettelijk verplichte inhoudingen. Ben je AOW-gerechtigd? Dan keert de SVB de overlijdensuitkering uit. Ook ter hoogte van één bruto maand AOW (inclusief vakantiegeld). Als er nog sprake is van een loondienstverband, kan de werkgever een nabestaandenuitkering verstrekken van maximaal drie bruto maandsalarissen. Hierover hoeft geen belasting te worden betaald.
Voor de loonbelasting geldt dat een overlijdensuitkering aan de nabestaande tot drie keer een bruto maandloon, is vrijgesteld. In dat geval houdt de werkgever geen loonbelasting in, waardoor het brutoloon netto wordt uitbetaald.
Uitbetaling van een overlijdensuitkering door de werkgever – hoe werkt de belasting?
Werkgevers zijn op grond van het Burgerlijk Wetboek verplicht om aan de nabestaanden (meestal de langstlevende partner of minderjarige kinderen) van een werknemer een overlijdensuitkering ter hoogte van één maandsalaris te betalen. Veel werkgevers keren echter een uitkering van drie maanden uit.
Meestal is een uitkering van de werkgever onbelast. Toch kunt u te maken krijgen met ingehouden loonbelasting, aangifte inkomstenbelasting of erfbelasting. Dit hangt af van de situatie. Bij een betaling van de werkgever kan het gaan om:
- Postuum loon: Bijvoorbeeld loon tot de dag van overlijden en opgebouwde vakantietoeslag.
- Wettelijke overlijdensuitkering: Een verplichte uitkering aan nabestaanden, zoals een echtgenoot, geregistreerd partner of minderjarige kinderen. Dit betreft meestal één maandloon inclusief vakantiegeld.
- Eenmalige ongevallenuitkering: Een uitkering op basis van een ongevallenverzekering van de werkgever.
Aanvragen van de overlijdensuitkering
Het UWV informeert de nabestaanden per brief. De SVB keert de uitkering uit (op de rekening van de overledene) aan de achtergebleven partner of het minderjarige kind. Als een alleenstaande pensioengerechtigde overlijdt, stuurt de SVB doorgaans een brief ‘aan de erven van’, waarna zij contact kunnen opnemen met de SVB.
Eventueel te veel uitbetaalde bedragen hoeven meestal niet te worden terugbetaald als het overlijden niet tijdig kon worden gemeld. Het UWV hanteert hierin een redelijke benadering, vooral wanneer nabestaanden zich in een moeilijke situatie bevinden.
Welke financiële ondersteuning krijgen mijn nabestaanden na mijn overlijden?
Als weduwe of weduwnaar met kinderen tot 18 jaar kun je in aanmerking komen voor een nabestaandenuitkering. Dit geldt ook als je arbeidsongeschikt bent en je partner overlijdt. Hiervoor gelden wel aanvullende voorwaarden. Zelfs als je aan deze voorwaarden voldoet, kan het voorkomen dat je géén recht hebt op een nabestaandenuitkering. Bijvoorbeeld wanneer je partner binnen één jaar na het huwelijk of samenwonen overlijdt aan een ziekte die al bestond op dat moment.
Het financiële gat dat hierdoor kan ontstaan, kun je opvangen met een ANW-hiaatverzekering. Grote werkgevers of pensioenfondsen bieden deze verzekering vaak collectief aan. De hoogte van de ANW-uitkering verschilt per situatie en is soms inkomensafhankelijk. Het maximale bedrag is ongeveer € 1.600 bruto per maand.
Daarnaast zijn er vaak aanvullende mogelijkheden:
- Nabestaandenpensioen via je werkgever of pensioenregeling
- Uitkeringen uit eventuele overlijdensrisicoverzekeringen
- Kinderbijslag en andere toeslagen waar je kinderen recht op hebben
- Mogelijk recht op een bijstandsuitkering als andere inkomsten onvoldoende zijn
Voor de ANW-uitkering moet je partner binnen één jaar na jouw overlijden een aanvraag indienen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Het is verstandig om dit zo snel mogelijk te doen, omdat de uitkering niet altijd met terugwerkende kracht wordt toegekend.
Hoe zorg ik ervoor dat mijn partner financieel beschermd is?
Goede financiële voorbereiding begint met het afsluiten van een overlijdensrisicoverzekering. Deze verzekering keert een bedrag uit aan je nabestaanden en kan het wegvallen van je WIA-uitkering (gedeeltelijk) compenseren. Bereken hoeveel inkomen je partner nodig heeft en stem de verzekeringshoogte daarop af.
Andere belangrijke stappen zijn:
- Zorg voor een actueel testament waarin je wensen duidelijk staan
- Informeer je partner over alle lopende financiële verplichtingen
- Laat een levenstestament opstellen zodat je partner toegang heeft tot bankrekeningen en je medische wensen kan uitvoeren
- Controleer of je werkgever nabestaandenpensioen heeft geregeld
- Overweeg een uitvaartverzekering om die kosten op te vangen
Bij chronische aandoeningen kan het lastiger zijn om nog verzekeringen af te sluiten. Vraag je assurantietussenpersoon om advies als je er niet uitkomt.
Wat moet mijn partner weten over de overgang van WIA naar nabestaandenregelingen?
Je partner moet binnen acht weken na je overlijden verschillende instanties informeren. Begin met het UWV voor het stopzetten van de WIA-uitkering en de SVB voor de ANW-aanvraag. Zorg dat je partner weet waar belangrijke documenten liggen, zoals je BSN, polis nummers en contactgegevens van adviseurs.
De belangrijkste documenten die nodig zijn:
- Overlijdensakte (meerdere gewaarmerkte kopieën)
- Uittreksel GBA/BRP
- Bewijs van inkomen en vermogen
- Eventuele verzekeringspolissen
- Huwelijksakte of bewijs van geregistreerd partnerschap
De overgang van WIA-uitkering naar nabestaandenregelingen gaat niet automatisch. Je partner moet actief aanvragen doen en kan tijdelijk zonder inkomen komen te zitten. Plan daarom een financiële buffer of zorg dat er snel toegang is tot spaargeld voor de eerste maanden.
Hoe wij helpen met financiële planning bij chronische ziekte
Wij begrijpen dat financiële planning bij een chronische aandoening extra complex is. Naast onze specialistische begeleiding tijdens het WIA-traject, helpen we ook met het voorbereiden van je financiële toekomst en die van je familie. Onze gespecialiseerde financieel planners weten hoe belangrijk het is om niet alleen aan het heden, maar ook aan de toekomst te denken.
Wil je meer weten over financiële planning tijdens je WIA-traject? Neem contact met ons op voor persoonlijk advies dat past bij jouw situatie en die van je familie.
